Ba điện áp cùng gần 400 V không tự chứng minh thứ tự pha đúng. Một đèn relay sáng cũng chưa xác nhận PLC nhận đúng tín hiệu hoặc động cơ bị chặn khi nguồn bất thường. Bài viết giải thích phạm vi rơ le giám sát pha, dùng phép tính độc lập và ma trận FAT để kiểm tra từ điện áp đầu vào đến điều kiện cho phép chạy.
1. Một câu hỏi FAT: điện áp đủ, vì sao tín hiệu cho phép chạy vẫn mất?
Giả sử một tủ điều khiển có ba điện áp dây gần 400 V, nhưng PLC báo nguồn không sẵn sàng và contactor không được phép đóng. Một phản ứng thường gặp là tăng ngưỡng, đổi dây hoặc nối tắt tiếp điểm để cho tủ chạy thử. Cách xử lý hồ sơ tốt hơn là xác định chức năng nào đang chặn: thứ tự pha, điện áp, bất cân bằng, điều kiện phục hồi hay một phần khác của mạch điều khiển.
Bài viết tập trung vào rơ le giám sát nguồn ba pha trong tủ công nghiệp. Các giá trị điện áp, thời gian, trạng thái PLC và mã thử bên dưới đều là ví dụ tự tạo. Chúng không phải cài đặt khuyến nghị cho một động cơ hoặc một model relay cụ thể, không lấy từ báo cáo FAT hay bản vẽ nội bộ của doanh nghiệp.
Người đọc có thể dùng khung này để chuẩn bị ITP, xem xét sơ đồ và rà soát bằng chứng thử. Thao tác thực tế cần người có chuyên môn và phương án được phê duyệt: cô lập nguồn, xác minh hết điện trước khi thay đổi dây, kiểm soát nguồn thử và ranh giới nguy hiểm. Không tạo kết pha, mở dây đang mang điện hoặc cho động cơ thực chạy thiếu pha để minh họa lỗi.
2. Đọc chức năng theo mã sản phẩm, không theo tên chung
Một rơ le giám sát pha có thể kiểm tra thứ tự pha, mất pha, bất cân bằng điện áp, thấp áp hoặc quá áp; danh sách thay đổi theo model. ABB công bố các chức năng này trong nhóm giám sát ba pha. Đừng suy rằng mọi thiết bị nhỏ trên DIN rail đều có đủ cả năm chức năng.
Ví dụ trong bảng chức năng của Schneider, RM17TA có bất cân bằng nhưng không có thấp/quá áp như RM17TE; RM17TU có thấp áp nhưng không có bất cân bằng trong bảng được dẫn. RM35TF30 được mô tả có kiểm tra thứ tự, mất pha, bất cân bằng và cửa sổ điện áp. Đây là ví dụ cách đọc mã, không phải bảng thay thế sản phẩm hoặc khuyến nghị mua hàng.
Trong hồ sơ FAT, ghi mã đầy đủ, nguồn nuôi, đầu vào đo, điện áp dây hay pha–N, tần số, chức năng được dùng và tài liệu áp dụng. Nếu relay lấy nguồn từ chính điện áp được giám sát, mất nguồn còn ảnh hưởng khả năng duy trì output. Nếu có nguồn phụ riêng, hành vi có thể khác; cần kiểm chứng trên đúng thiết bị.
Rơ le nguồn cũng không thay thế toàn bộ bảo vệ động cơ. Một tín hiệu nguồn tốt chưa chứng minh dòng tải, tình trạng contactor, cáp xuống động cơ hoặc bảo vệ quá tải đều phù hợp. Ngược lại, OLR có chức năng mất cân bằng dòng không mặc nhiên xác nhận thứ tự điện áp trước khi động cơ chạy.
Đối chiếu: ABB — Three-phase monitoring relays: nhóm chức năng giám sát ↗
Đối chiếu: Schneider Electric — Digest, RM17/RM35: bảng chức năng theo từng mã ↗
3. Thứ tự pha là quan hệ theo thời gian, không phải ba trị số RMS
Phép đo U12, U23 và U31 cho biết độ lớn điện áp giữa các cặp đầu cực. Thứ tự pha cho biết trật tự biến thiên của ba pha theo tham chiếu và cách nối đầu đo. Hai bộ số 400/400/400 V có thể cùng độ lớn nhưng khác thứ tự; vì vậy ba reading đẹp không đủ xác nhận chức năng phase sequence.
Trong tình huống tự tạo A, nguồn thử cung cấp bộ ba pha cân bằng theo thứ tự được procedure xác định là đúng. Trong tình huống B, vẫn giữ độ lớn nhưng mô phỏng thứ tự ngược bằng nguồn thử phù hợp. Hạng mục cần chứng minh là relay nhận đúng hai trạng thái và output thay đổi đúng logic, không phải việc B tạo điện áp thấp hơn A.
Tài liệu CM-PFS của ABB mô tả output được kích khi pha đầy đủ và thứ tự đúng, rồi nhả khi phát hiện thứ tự sai hoặc mất pha. Thông tin này thuộc sản phẩm trong tài liệu được dẫn; không dùng màu LED hoặc trạng thái tiếp điểm đó làm quy luật cho mọi hãng.
Kiểm chứng tại điểm lấy tín hiệu relay còn có ranh giới: nguồn đúng thứ tự ở đầu vào tủ chưa chứng minh dây từ contactor đến động cơ đúng thứ tự hoặc động cơ quay đúng chiều thiết kế. Những kiểm tra sau đó cần phạm vi riêng. Không thay đổi dây chỉ để hết báo lỗi mà chưa đối chiếu terminal marking và bản vẽ.
Bốn câu hỏi riêng khi giám sát nguồn ba pha
Nếu bảng chưa hiển thị đầy đủ, vuốt ngang trong bảng để xem các cột còn lại.
| Chức năng | Thông tin cần kiểm chứng | Không được suy chỉ từ |
|---|---|---|
| Thứ tự pha | Quan hệ pha theo reference và kết nối đầu đo | Ba độ lớn RMS bằng nhau |
| Mất pha | Đầu vào nào bị mất, điều kiện phát hiện và boundary | Reading tại một điểm phía trước tải |
| Thấp/quá áp | Ngưỡng, cơ sở điện áp và điều kiện thời gian | Từ ASY hoặc chức năng phase sequence |
| Bất cân bằng | Công thức, mẫu số, loại điện áp và điều kiện đo | Một con số phần trăm không có định nghĩa |
4. Mất pha: vị trí giám sát và điện áp tái sinh quyết định điều gì được phát hiện
Relay chỉ quan sát phần mạng nối vào đầu vào đo của nó. Nếu lấy điện áp phía trước contactor, một lỗi ở phía sau contactor không nhất thiết làm đầu vào relay thay đổi theo cùng cách. Khi đọc sơ đồ, đánh dấu điểm lấy tín hiệu, cầu chì hoặc đường dây liên quan rồi viết rõ vùng được giám sát.
ABB giải thích ở trang rơ le cân bằng dòng rằng máy điện nhiều pha có thể duy trì điện áp pha ngay cả khi một pha hở trong một số điều kiện tải. Tài liệu CM-PFS cũng nêu giới hạn phát hiện khi có điện áp tái sinh. Vì vậy, không nói mọi relay điện áp đều phát hiện mọi tình huống mất pha tại động cơ.
Ví dụ tự tạo: kiểm tra tại nguồn mô phỏng với một đầu vào bị mất chứng minh phản ứng của relay ở setup đó. Nó không tự chứng minh phản ứng với một động cơ đang quay tạo điện áp tái sinh. Nếu yêu cầu dự án bao gồm tình huống sau, cần chức năng, phương pháp và bằng chứng phù hợp được nhà sản xuất hoặc người thiết kế xác nhận.
Tại FAT không có tải động cơ, ghi rõ mất pha được mô phỏng ở đầu vào đo và điều kiện tải không nằm trong phạm vi. Với pha L1, L2, L3, thử từng trường hợp theo procedure để tránh chỉ xác nhận một kênh. Đừng tháo cầu chì đang mang điện hoặc chủ động cho tải thực vận hành trong trạng thái nguy hiểm.
Đối chiếu: ABB — CM phase balance current relay: lý do điện áp có thể chưa phản ánh pha hở ở tải motor ↗
5. Tự tính bất cân bằng biên độ: giữ đúng đại lượng và mẫu số
Fluke trình bày cách tính theo độ lệch lớn nhất so với điện áp trung bình: lấy trung bình ba điện áp, tìm độ lệch tuyệt đối lớn nhất rồi chia cho trung bình và nhân 100%. Trong bài này, dùng ba điện áp dây RMS U12, U23, U31 cùng điều kiện đo để tạo chỉ số minh họa A1.
Ví dụ độc lập U12 = 400 V, U23 = 412 V, U31 = 388 V. Trung bình U_tb = (400 + 412 + 388)/3 = 400 V. Các độ lệch là 0, 12 và 12 V; A1 = 12/400 × 100% = 3%. Bảng bên dưới giữ cả reading và phép tính để reviewer thấy số 3% đến từ đâu.
Không thay ba điện áp dây bằng một reading pha–N và hai reading dây–dây. Không gộp số đo ở thời điểm hoặc trạng thái tải khác nhau mà vẫn gọi là một bộ ba cùng điều kiện. Nếu nguồn thay đổi nhanh, cần phương tiện và thời điểm ghi phù hợp để bộ dữ liệu có ý nghĩa.
Chỉ số biên độ này cũng không thay kiểm tra thứ tự pha hoặc mọi định nghĩa bất cân bằng có xét góc. Khi tài liệu của thiết bị dùng thành phần thứ tự nghịch và thuận, hoặc một công thức riêng, phải đọc đúng định nghĩa đó. Đừng dùng A1 làm target tự động cho mọi đồng hồ và mọi núm ASY.
Đối chiếu: Fluke — Transients and voltage unbalance: cách tính độ lệch lớn nhất so với trung bình ↗
Tính A1 từ ba điện áp dây RMS giả định
Nếu bảng chưa hiển thị đầy đủ, vuốt ngang trong bảng để xem các cột còn lại.
| Đầu vào | Điện áp | |U − U_tb| |
|---|---|---|
| U12 | 400 V | 0 V |
| U23 | 412 V | 12 V |
| U31 | 388 V | 12 V |
| U_tb | 400 V | — |
| A1 | 12/400 × 100% | 3% |
6. Vì sao ASY 5% không nhất thiết có nghĩa như kết quả 5% trên bảng tính?
FAQ của Schneider giải thích ASY là chức năng bất cân bằng, với phần trăm gắn với điện áp được chọn. Datasheet RM35TF30 được dẫn cũng ghi khoảng ASY theo Un selected. Điều đó nhắc người kiểm tra phải xác định điện áp tham chiếu và thuật toán của đúng model, thay vì suy nghĩa từ một ký hiệu phần trăm.
Để minh họa sự khác biệt, tự đặt thêm chỉ số A2 = (U_max − U_min)/Un × 100%, với Un = 400 V. Với bộ 400/412/388 V ở mục trước, A2 = 24/400 × 100% = 6%, còn A1 là 3%. A2 ở đây chỉ là công thức so sánh do bài viết đặt, không phải tuyên bố thuật toán bên trong của RM35TF30 hay bất kỳ relay nào.
Nếu một giới hạn giả định 4% được so với A1 thì kết quả nằm dưới; nếu so với A2 thì nằm trên. Vì vậy một bảng chỉ ghi unbalance = 6% nhưng không ghi công thức chưa đủ cơ sở để xác nhận núm ASY hoặc kết quả máy đo. Hãy giữ Un, loại điện áp, định nghĩa chỉ số và source của tiêu chí cùng hàng kết quả.
Khi còn chưa rõ thuật toán, yêu cầu manual hoặc giải thích của nhà sản xuất. Có thể thử điểm chức năng theo phương pháp được duyệt mà không tự dựng công thức thay thế. Không chỉnh núm sau khi xem reading chỉ để làm LED chuyển sang trạng thái mong muốn.
Đối chiếu: Schneider Electric — FAQ ASY: phân biệt bất cân bằng và thấp áp ↗
7. Hysteresis: điểm tác động và điểm phục hồi có thể khác nhau
Trong chức năng giám sát điện áp, hysteresis tạo khoảng cách giữa điều kiện tác động và phục hồi nhằm tránh output đổi trạng thái liên tục gần ngưỡng. Function diagram của RM35TF30 được dẫn thể hiện H cùng các ngưỡng thấp/quá áp. Cần đọc hướng áp dụng, cơ sở phần trăm và trạng thái output trong tài liệu thực.
Bài tập tự tạo chọn ngưỡng thấp áp 360 V, quá áp 440 V, hysteresis tuyệt đối 8 V. Giả định thấp áp tác động khi U < 360 và phục hồi khi U ≥ 368; quá áp tác động khi U > 440 và phục hồi khi U ≤ 432. Mô hình còn giả định các pha và điều kiện khác đều tốt. Đây không phải bảng setting hoặc định nghĩa H bắt buộc của RM35TF30.
Nếu trước đó chưa có lỗi, U = 364 V không thỏa điều kiện tác động thấp áp của bài tập. Nhưng nếu relay đang ở trạng thái lỗi thấp áp, lên tới 364 V vẫn chưa đủ phục hồi. Cùng reading, trạng thái khác nhau vì lịch sử trước đó khác; đó là lý do bảng FAT cần ghi chiều thay đổi và trạng thái khởi đầu.
Thử một điểm điện áp thấp rồi trả thẳng về 400 V chỉ kiểm tra được một phần. Muốn kiểm chứng biên phục hồi, cần kế hoạch thử theo cả hai chiều cùng dữ liệu điều kiện. Với điểm gần biên, xử lý độ không đảm bảo, bước nguồn thử và quy tắc quyết định đã được phê duyệt; không dùng số làm tròn để tự cho qua.
Cùng điện áp, trạng thái phụ thuộc hướng và lịch sử
Nếu bảng chưa hiển thị đầy đủ, vuốt ngang trong bảng để xem các cột còn lại.
| Trạng thái trước | Điện áp hiện tại | Kết quả của mô hình |
|---|---|---|
| Bình thường; đang giảm | 364 V | Chưa thỏa điều kiện thấp áp |
| Lỗi thấp áp; đang tăng | 364 V | Chưa đủ điều kiện phục hồi |
| Lỗi thấp áp; đang tăng | 368 V | Đủ điều kiện điện áp để phục hồi |
| Bình thường; đang tăng | 444 V | Thỏa điều kiện quá áp |
| Lỗi quá áp; đang giảm | 436 V | Chưa đủ điều kiện phục hồi |
| Lỗi quá áp; đang giảm | 432 V | Đủ điều kiện điện áp để phục hồi |
8. Thời gian: tách delay đặt, contact đổi trạng thái và PLC nhận tín hiệu
Có núm Tt không có nghĩa mọi loại lỗi đều dùng cùng delay. Trong function diagram RM35TF30 được dẫn, quan hệ thời gian của thứ tự pha, mất pha và ngưỡng điện áp/bất cân bằng phải được đọc theo từng đường. Không lấy delay thử thấp áp áp sang phép thử thứ tự pha khi chưa đối chiếu.
Đặt một mô hình học tập khác: thấp áp dưới 360 V phải liên tục ít nhất 1,00 s mới làm output nhả; nếu điện áp phục hồi trước mốc đó, timer lỗi được xóa. Với mô hình này, một sụt áp 0,40 s rồi phục hồi không tạo tác động, còn lỗi kéo dài 1,50 s có tác động. Hành vi xóa timer là giả định của ví dụ, không được tự gán cho thiết bị thực.
Trong một bản ghi giả định, nguồn bước qua ngưỡng ở 10,000 s, tiếp điểm đổi ở 11,040 s và PLC xác nhận ở 11,100 s. Thời gian từ đầu vào đến tiếp điểm là 1,040 s; từ tiếp điểm đến PLC là 0,060 s; tổng đến PLC là 1,100 s. Không ghi toàn bộ 1,100 s như delay nội tại của relay.
Nếu test plan tự đặt dải chấp nhận contact 0,95–1,10 s cho bài tập, 1,040 s nằm trong dải đó. Dải này không lấy từ datasheet. FAT thực cần tiêu chí cho đúng mốc, điều kiện, sai số máy thử và độ chính xác thiết bị; thời gian lấy từ HMI hoặc log PLC có thể không đủ để tách các thành phần.
Tách các mốc trong một bản ghi timing tự tạo
Nếu bảng chưa hiển thị đầy đủ, vuốt ngang trong bảng để xem các cột còn lại.
| Sự kiện hoặc khoảng | Giá trị | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Input vượt ngưỡng | 10,000 s | Mốc bắt đầu được nguồn thử xác nhận |
| Contact đổi trạng thái | 11,040 s | Mốc output tại ranh giới đo |
| PLC xác nhận | 11,100 s | Mốc tín hiệu trong PLC |
| Input → contact | 1,040 s | Trong dải giả định 0,95–1,10 s |
| Contact → PLC | 0,060 s | Phần trễ sau output |
| Input → PLC | 1,100 s | Tổng quan sát đến PLC; không gán hết cho relay |
9. Output khỏe, tiếp điểm và PLC: lập bảng trạng thái trước khi thử
Trong một thiết kế giả định, relay được kích khi nguồn tốt; tiếp điểm cho phép nối tới một input PLC và DI = 1 có nghĩa nguồn sẵn sàng. Khi có lỗi hoặc mất nguồn đo/nuôi khiến relay nhả, DI = 0 và logic điều khiển chặn lệnh chạy. Đây là ví dụ kiến trúc cho phép, không phải quy tắc đấu mặc định cho mọi relay.
C/O cho biết có tiếp điểm chuyển đổi; chưa nói logic ứng dụng phải dùng nhánh nào. NO/NC được đọc theo trạng thái tham chiếu trong sơ đồ thiết bị, còn nguồn tốt là trạng thái hoạt động. Ghi cả trạng thái relay, continuity của tiếp điểm dùng và DI, thay vì chỉ ghi NO đã đóng rồi bỏ qua điều kiện khiến nó đóng.
Kiểm tra mất nguồn của relay và mất nguồn 24 V cấp mạch input là hai tình huống khác nhau. Nếu DI = 0 có thể do nhiều nguyên nhân, HMI nên hiển thị theo thiết kế thực và bằng chứng hiện có; không đặt mọi trạng thái 0 thành một chẩn đoán duy nhất mất pha. Một nguồn PLC còn hoạt động có thể cho phép ghi sự kiện dù nguồn giám sát đã mất.
Ngay cả khi dùng nguyên lý relay khỏe được kích, không được tự tuyên bố cả chuỗi là mạch an toàn đạt một mức SIL hoặc PL. Chứng nhận, kiến trúc và phân tích an toàn thuộc phạm vi riêng. Sau khi nguồn phục hồi, relay trở lại không có nghĩa máy phải tự chạy lại; reset, lệnh Start và chống tái khởi động cần được xác nhận theo chức năng của hệ thống.
10. Ma trận FAT: thử cả lỗi, phục hồi và điều kiện không được tác động
Chuẩn bị một ma trận gắn từng trạng thái đầu vào với output, DI, alarm, permissive và điều kiện phục hồi. Bảng minh họa bên dưới dùng logic nguồn tốt của mục trước; khi áp dụng phải thay bằng thiết kế được duyệt. Chỉ thử trạng thái bình thường không chứng minh nhánh phát hiện lỗi hoặc khả năng chặn lệnh chạy.
Phạm vi của setup cần được ghi rõ. Nguồn ba pha mô phỏng được áp vào đúng đầu vào đo giúp kiểm tra relay và phần mạch sau đó được giữ trong test boundary. Nếu chỉ tác động giả một input PLC, phép thử chưa kiểm chứng thuật toán giám sát điện áp. Nếu chỉ đo tiếp điểm trên bàn, chưa kiểm chứng dây tín hiệu và logic trong tủ.
Với các chức năng không có trong model, ghi N/A kèm căn cứ thay vì giả lập rồi coi như relay đạt. Với chức năng có nhưng chưa đủ nguồn thử hoặc điều kiện an toàn, ghi pending và phương án hoàn tất. Không ghi Pass dựa trên tên chức năng ở catalog khi chưa có bằng chứng được test plan yêu cầu.
Ma trận cũng phải có điều kiện âm tính: nguồn đúng nhưng một interlock khác chưa cho phép; lỗi ngắn hơn delay giả định; lỗi đã hết nhưng chưa reset theo thiết kế. Những hàng này giúp phát hiện bypass, đấu nhầm nhánh contact hoặc logic tự khởi động không phù hợp. Người thực hiện cần kiểm soát tải, nguồn và lệnh điều khiển để thử không gây chuyển động ngoài dự kiến.
Ma trận FAT nguồn tốt – lỗi – phục hồi
Nếu bảng chưa hiển thị đầy đủ, vuốt ngang trong bảng để xem các cột còn lại.
| Trạng thái thử | Bằng chứng relay | Bằng chứng trong tủ |
|---|---|---|
| Nguồn đúng thứ tự, trong cửa sổ | Output ở trạng thái nguồn tốt | DI, HMI và permissive nhất quán |
| Thứ tự ngược; độ lớn giữ nguyên | Phản ứng phase sequence theo manual | Alarm đúng; lệnh chạy bị chặn |
| Mất đầu vào L1 / L2 / L3 riêng | Phản ứng từng trường hợp | Ghi boundary; không suy cả tải motor |
| Thấp áp duy trì | Contact và thời gian theo tiêu chí | DI/alarm/chặn lệnh phù hợp |
| Quá áp duy trì | Contact và điều kiện phục hồi | Chuỗi output–PLC phù hợp |
| Bất cân bằng theo phương pháp được duyệt | Chỉ số/target đúng định nghĩa | Phản ứng dùng cùng cơ sở tiêu chí |
| Lỗi ngắn hơn delay trong mô hình | Không tác động theo giả định | Không tạo trip ngoài logic dự kiến |
| Mất nguồn đo/nuôi relay | Ghi trạng thái thực của output | Không hiện nguồn tốt sai |
| Nguồn phục hồi nhưng chưa reset/Start | Ghi phục hồi output | Không tự chạy nếu thiết kế yêu cầu chặn |
| Nguồn tốt; interlock khác không cho phép | Nguồn tốt được giữ | Lệnh chạy vẫn bị chặn đúng lý do |
11. Ba tình huống điều tra: đọc dấu hiệu trước khi thay setting
Tình huống A: ba điện áp gần bằng nhau nhưng relay báo sai thứ tự. Kiểm tra chức năng đang dùng, terminal reference, cấu hình nguồn thử và bằng chứng phase sequence tại đúng điểm. Nếu bộ điện áp RMS ổn, điều đó chỉ làm giả thuyết thấp áp kém phù hợp hơn; chưa phủ nhận lỗi thứ tự pha.
Tình huống B: LED output thay đổi theo lỗi, nhưng DI trên PLC đứng nguyên. Đối chiếu nhánh tiếp điểm, sơ đồ nguồn input, terminal, common của nhóm DI, mapping và bộ lọc input. Test lại theo boundary đã định để tìm đoạn không truyền trạng thái. Đừng kết luận relay hỏng chỉ từ màn hình PLC.
Tình huống C: khôi phục điện áp nhưng output chưa trở lại như dự kiến. Xem điều kiện hysteresis, thứ tự và các pha còn lại, nguồn nuôi, timer phục hồi hoặc cơ chế nhớ lỗi nếu model có. Trong mô hình mục 7, khôi phục tới 364 V vẫn chưa đủ; trong thiết bị thực, phải dùng điều kiện phục hồi của đúng manual.
Ở cả ba tình huống, lưu trạng thái trước/sau, setting ban đầu và lý do retest. Nếu thay đổi bản vẽ, mapping hoặc setting, phát hành revision tương ứng rồi xác nhận lại những chức năng bị ảnh hưởng. Không chỉ giữ ảnh cuối cùng có chữ Ready và xóa hiện trạng đã dẫn đến lỗi.
12. Hồ sơ bàn giao và bài tập rà soát trước khi ký
Một báo cáo có thể kiểm tra lại cần model/serial, sơ đồ revision, điểm lấy điện áp, Un, tần số, chức năng dùng, setting, phương pháp và tiêu chí. Kết quả nên giữ reading ba pha, thứ tự, mốc thời gian, output, DI, alarm, permissive và trạng thái reset. Tài liệu hướng dẫn phải phù hợp mã và phiên bản thực tế; trang tải NHA6153700 là điểm tìm instruction sheet cho các dòng được liệt kê, không phải căn cứ suy hành vi mọi relay.
Bài tập thứ nhất: bộ 400/412/388 V cho A1 bao nhiêu? Đáp án 3%; chỉ số A2 tự đặt của bài cho 6%. Không chọn con số bất lợi hoặc có lợi hơn nếu tiêu chí dùng công thức khác. Bài tập thứ hai: relay đang lỗi thấp áp trong mô hình mục 7 và tăng đến 367 V. Chưa phục hồi, vì cần ≥368 V cùng các điều kiện còn lại.
Bài tập thứ ba: contact đổi sau 1,040 s, PLC ghi sau 1,100 s. Không quy tổng PLC thành thời gian relay. Bài tập thứ tư: chỉ thử DI giả bằng PLC. Có ký phase failure function đã xác nhận không? Chưa có bằng chứng đầu vào đo và thuật toán relay; ghi đúng phạm vi logic đã thử.
Kết luận FAT tốt nêu rõ chức năng và chuỗi tín hiệu đã được kiểm chứng, dữ liệu còn pending và trạng thái cuối. Nó không vượt thành tuyên bố động cơ hoặc cả hệ thống chắc chắn được bảo vệ trong mọi điều kiện. Các ví dụ trong bài được biên soạn độc lập để luyện đọc hồ sơ, không phải chứng chỉ hoặc kết quả thử của một nhà máy.
- Xác định điểm đo, nguồn nuôi và boundary trước khi thử.
- Xác nhận chức năng thực có trong model và nguồn tiêu chí.
- Ghi cơ sở phần trăm, chiều kiểm tra ngưỡng và điều kiện phục hồi.
- Tách thời gian input–contact khỏi input–PLC.
- Kiểm tra cả lỗi, trạng thái không được tác động và reset/restart.
- Giữ file gốc, revision, nguyên nhân retest và trạng thái bàn giao cuối.
Mẫu lưu bằng chứng không chỉ có LED và chữ Pass
Nếu bảng chưa hiển thị đầy đủ, vuốt ngang trong bảng để xem các cột còn lại.
| Nhóm dữ liệu | Nội dung cần lưu | Nếu còn thiếu |
|---|---|---|
| Thiết bị / tài liệu | Model, serial, revision và manual áp dụng | Chưa xác nhận đặc tính đúng model |
| Input / setting | Điểm đo, loại điện áp, Un, ngưỡng, H và delay | Chưa tái dựng được target |
| Trạng thái pha | Reading và thứ tự theo reference | Không chỉ giữ ba số điện áp |
| Output / PLC | Contact, DI, alarm và permissive | Chưa chứng minh chuỗi tín hiệu |
| Timing / phục hồi | Các mốc, trạng thái trước, reset và restart | Không so trực tiếp những mốc khác nhau |
| Kết luận / retest | Nguồn tiêu chí, pending, thay đổi và kết quả mới | Giữ trạng thái chờ xác minh |
GHI NHỚ TẠI HIỆN TRƯỜNG
- Đủ điện áp RMS không tự xác nhận thứ tự pha, chiều quay motor hoặc phần mạng ngoài điểm giám sát.
- Chọn chức năng theo mã đầy đủ; relay nguồn không thay toàn bộ bảo vệ động cơ.
- Phần trăm bất cân bằng cần công thức, mẫu số và loại điện áp rõ ràng.
- Kiểm tra cả ngưỡng tác động, hysteresis, delay và điều kiện phục hồi.
- Tách kiểm chứng relay, tiếp điểm, dây DI và logic PLC; ghi đúng boundary của mỗi phép thử.
Câu hỏi thường gặp
Ba điện áp đều gần 400 V thì thứ tự pha chắc chắn đúng chưa?
Chưa. Reading RMS cho biết độ lớn; thứ tự pha cần quan hệ theo thời gian và reference của đầu đo. Kiểm chứng phase sequence tại điểm được procedure xác định.
Rơ le giám sát pha có bảo vệ được mọi trường hợp mất pha ở động cơ không?
Không thể kết luận chung. Điểm lấy tín hiệu, tải, điện áp tái sinh và chức năng của model ảnh hưởng phạm vi phát hiện. Phép thử mất đầu vào tại relay không tự đại diện một động cơ đang quay.
Có núm ASY là có cả thấp áp và quá áp không?
Không. ASY là chức năng bất cân bằng; danh sách chức năng thay đổi theo mã sản phẩm. Cần đọc bảng chức năng và manual của model thay vì suy từ hình dạng relay.
A1 = 3% trong bài có dùng trực tiếp để thử ASY được không?
Chỉ khi phương pháp và tiêu chí của thiết bị dùng đúng định nghĩa đó. A1 theo độ lệch lớn nhất/trung bình; chỉ số A2 = 6% trong bài được tự đặt để minh họa khác công thức. Không gán một trong hai cho mọi relay.
Vì sao hết thấp áp mà output chưa phục hồi?
Cần xét hysteresis, trạng thái các pha, nguồn nuôi, timer hoặc cơ chế nhớ/reset nếu model có. Trong mô hình bài, lên 364 V sau lỗi chưa đủ vì điều kiện phục hồi là ≥368 V; thiết bị thực phải theo manual.
Thời gian PLC báo lỗi có phải thời gian relay tác động không?
Không mặc nhiên. Nó có thể gồm thời gian relay, đường output/input và xử lý hoặc lọc trong PLC. Cần mốc input, contact và PLC riêng nếu test plan yêu cầu phân biệt.
Relay trở lại nguồn tốt có đồng nghĩa máy được tự chạy không?
Không. Output phục hồi và điều kiện Start/reset là những lớp logic khác nhau. Kiểm tra hành vi theo thiết kế, giữ ranh giới an toàn và không dùng bypass làm bằng chứng nghiệm thu.
Nguồn kỹ thuật tham khảo
Tài liệu dưới đây là nguồn chính hãng hoặc trang tiêu chuẩn. Tiêu chuẩn đầy đủ có thể yêu cầu mua bản quyền.
- ABB — Three-phase monitoring relays: nhóm chức năng giám sát ↗
- Schneider Electric — Digest, RM17/RM35: bảng chức năng theo từng mã ↗
- ABB — CM-PFS, catalog PFS02B01 (2004): trạng thái output và giới hạn với điện áp tái sinh; không suy mọi phiên bản mới ↗
- ABB — CM phase balance current relay: lý do điện áp có thể chưa phản ánh pha hở ở tải motor ↗
- Fluke — Transients and voltage unbalance: cách tính độ lệch lớn nhất so với trung bình ↗
- Schneider Electric — FAQ ASY: phân biệt bất cân bằng và thấp áp ↗
- Schneider Electric — RM35TF30 datasheet ngày 23/06/2014, tr. 1 và 5: Un, H và function diagram; đối chiếu phiên bản thiết bị thực ↗
- Schneider Electric — Trang tải instruction sheet NHA6153700, version 08 (2022), cho RM22/RM35 được liệt kê ↗
Nội dung này dùng cho học tập và tham khảo chung. Khi thiết kế, vận hành hoặc thử nghiệm, phải ưu tiên bản vẽ được phê duyệt, hướng dẫn nhà sản xuất, tiêu chuẩn áp dụng và quy trình an toàn của đơn vị.
Phát hiện thông tin cần sửa? Gửi URL, đoạn nội dung và nguồn đối chiếu cho ban biên tập →