Temperature rise là chênh lệch nhiệt độ giữa điểm được xem xét và môi trường tham chiếu trong điều kiện xác định. Với tủ hạ thế, khả năng mang dòng phải được đánh giá ở cấp assembly vì enclosure, partition, thông gió, busbar, đầu nối và mức đồng thời tải cùng quyết định nhiệt độ thực tế.
Vì sao rating của thiết bị chưa đủ?
Một breaker hoặc contactor có dòng định mức trong catalog không có nghĩa nó mang nguyên dòng đó trong mọi enclosure. Khi nhiều thiết bị đặt gần nhau, tổn hao tích tụ và nhiệt độ không khí trong tủ tăng. Partition, filter, cable và hướng lắp còn thay đổi đường thoát nhiệt.
IEC 61439 đánh giá assembly hoàn chỉnh. Schneider giải thích temperature-rise verification phải xem busbar, connection và functional unit trong cấu hình sử dụng, không chỉ từng linh kiện ngoài không khí.
Temperature và temperature rise khác nhau
Nhiệt độ đo được là giá trị tuyệt đối tại thời điểm thử; temperature rise là mức tăng so với môi trường tham chiếu được xác định. Vì vậy hai phép thử có cùng 80 °C tại điểm đo nhưng môi trường khác nhau không có cùng temperature rise.
Biên bản phải ghi nhiệt độ môi trường, vị trí sensor, dòng từng mạch, thời gian và điều kiện ổn định. Ảnh nhiệt hữu ích để tìm điểm nóng nhưng không tự thay thế chương trình verification hoặc sensor được yêu cầu.
Từ tổn hao đến giới hạn nhiệt của assembly
Những điểm dễ phát nóng
Điểm nối busbar, đầu terminal thiết bị, dây dẫn, contact, fuse và khu vực thông gió kém thường cần chú ý. Tuy nhiên vị trí đo chính thức phải theo kế hoạch thử và tiêu chuẩn, không chỉ chọn nơi ảnh nhiệt hiển thị nóng nhất.
Một joint nóng bất thường có thể liên quan bề mặt, lực siết, sai lệch lắp, tiết diện hoặc dòng không cân bằng. Không xử lý bằng cách siết thêm khi đang mang điện; phải cô lập và điều tra theo procedure.
- Busbar joint và terminal
- Thiết bị có tổn hao lớn
- Dây/cáp trong khoang kín
- Khu vực bị partition cản gió
- Điểm nối PE không dùng để suy ra nhiệt mạch lực
Thay đổi nào cần đánh giá lại?
Thay breaker cùng dòng nhưng khác tổn hao, đổi busbar, thu nhỏ enclosure, thêm partition, thay filter, đổi hướng quạt hoặc tăng số feeder đều có thể ảnh hưởng nhiệt. Không nên chỉ kiểm tra kích thước cơ khí rồi cho rằng hồ sơ cũ còn hiệu lực.
Cách đúng là lập deviation, xác định đặc tính bị ảnh hưởng và để original manufacturer hoặc người có trách nhiệm thiết kế đánh giá theo phương pháp được tiêu chuẩn cho phép.
- Mã thiết bị hoặc power loss thay đổi
- Busbar và joint thay đổi
- Thông gió/filter/fan thay đổi
- Form separation thay đổi
- Ambient, altitude hoặc load profile thay đổi
Bốn nhóm thay đổi phải đánh giá
InA, circuit current, RDF
Thiết bị, dây dẫn, joint
Enclosure, partition, ventilation
Ambient, altitude, bụi
Checklist hồ sơ nhiệt
Mục tiêu của hồ sơ là chứng minh cấu hình thực tế nằm trong phạm vi đã được xác minh. Không cần chép bảng tiêu chuẩn vào báo cáo; cần chỉ rõ bằng chứng, cấu hình và giới hạn.
- Rated current của assembly và từng circuit
- RDF hoặc giả thiết đồng thời tải được phê duyệt
- Ambient và service condition
- Cấu hình enclosure, partition và ventilation
- Busbar, conductor và torque đúng hướng dẫn
- Bằng chứng temperature-rise verification có truy xuất
- Deviation đã được đánh giá kỹ thuật
GHI NHỚ TẠI HIỆN TRƯỜNG
- Temperature rise là chênh lệch so với môi trường, không chỉ là nhiệt độ tuyệt đối.
- Rating linh kiện riêng lẻ không tự động trở thành rating trong enclosure.
- Thay đổi thiết bị, busbar hoặc thông gió phải được đánh giá trong phạm vi verification.
Câu hỏi thường gặp
Ảnh nhiệt đạt có thay thế temperature-rise verification không?
Không. Ảnh nhiệt hỗ trợ phát hiện điểm bất thường; verification cần điều kiện tải, môi trường, vị trí đo và tiêu chí được kiểm soát.
Thêm quạt là luôn giải quyết được quá nhiệt?
Không. Quạt tạo thêm phụ thuộc nguồn, filter và bảo trì; thay đổi luồng khí có thể ảnh hưởng phạm vi design verification và phải được đánh giá.
Breaker cùng In có thể thay trực tiếp mà không đánh giá nhiệt?
Không nên mặc định. Tổn hao, terminal, kích thước, khoảng cách và hướng dẫn derating có thể khác.
Nguồn kỹ thuật tham khảo
Tài liệu dưới đây là nguồn chính hãng hoặc trang tiêu chuẩn. Tiêu chuẩn đầy đủ có thể yêu cầu mua bản quyền.
Nội dung này dùng cho học tập và tham khảo chung. Khi thiết kế, vận hành hoặc thử nghiệm, phải ưu tiên bản vẽ được phê duyệt, hướng dẫn nhà sản xuất, tiêu chuẩn áp dụng và quy trình an toàn của đơn vị.