Danh mục thử nghiệm tủ điện phải xuất phát từ tiêu chuẩn, thiết kế và ITP của dự án. Không có một bộ điện áp hoặc tiêu chí đạt duy nhất cho mọi loại tủ.
Ba lớp kiểm tra
Trước tiên xác định đây là cụm tủ hạ thế hay tủ trung thế metal-enclosed, model và tài liệu hợp đồng. Trang phạm vi IEC 61439-1/-2 mô tả assembly hạ thế; trang IEC 62271-200 mô tả một nhóm tủ AC metal-enclosed trên 1 kV đến 52 kV. Các trang xuất bản này không cung cấp toàn bộ trình tự hoặc giới hạn thử nghiệm.
Với tủ hạ thế, phân biệt bằng chứng xác minh thiết kế của cấu hình với kiểm tra từng tủ hoàn thành. Với tủ trung thế, lập danh mục phép thử theo đúng sản phẩm, điện áp và procedure áp dụng. Khách chứng kiến một số hạng mục FAT không làm những mục kiểm tra nội bộ khác tự biến mất.
Đối chiếu: IEC 61439-1 – Low-voltage assemblies ↗
Nhóm kiểm tra thường gặp trước khi xuất xưởng tủ điện
Các phép đo thường gặp
Điện trở cách điện dùng điện áp DC có kiểm soát để đánh giá tình trạng cách điện. Kết quả phải được so sánh với tiêu chí đã xác định và điều kiện nhiệt độ/độ ẩm khi cần. Điện trở tiếp xúc dùng micro-ohmmeter hoặc thiết bị phù hợp để phát hiện mối nối, tiếp điểm có điện trở bất thường.
Thử điện áp chịu đựng hoặc hipot không giống phép đo megger. Điện áp thử, thời gian, điểm đấu và việc tách thiết bị nhạy phải theo tiêu chuẩn, procedure và hướng dẫn thiết bị. Dùng sai điện áp có thể làm hỏng sản phẩm hoặc gây nguy hiểm.
- Đo điện trở cách điện
- Đo điện trở mạch chính/tiếp xúc khi được yêu cầu
- Thử điện áp chịu đựng
- Thử relay, CT/VT và mạch bảo vệ theo phạm vi
- Kiểm tra continuity của mạch bảo vệ và wiring
Đối chiếu: Megger – Insulation resistance testing ↗
Đối chiếu: Megger – Contact resistance testing ↗
Trước khi bắt đầu thử
Thử nghiệm điện chỉ được thực hiện bởi người có năng lực trong khu vực kiểm soát. Phải xác định thiết bị nào cần tháo hoặc cô lập, kiểm tra hiệu lực hiệu chuẩn của dụng cụ, chuẩn bị sơ đồ đấu thử và phân công người thao tác/giám sát.
Sau phép thử điện áp hoặc cách điện, đối tượng có thể tích điện. Hoàn thành chu trình xả theo thiết bị thử, xác minh trạng thái an toàn và thực hiện tiếp địa khi procedure yêu cầu trước khi chạm vào mạch.
- Dùng đúng procedure và phiên bản bản vẽ
- Ghi số serial của thiết bị đo
- Ghi nhiệt độ, độ ẩm nếu tiêu chí yêu cầu
- Lưu giá trị thực thay vì chỉ ghi Pass
- Đính kèm ảnh nhưng không thay ảnh cho dữ liệu đo
Ma trận thử nghiệm: mục tiêu, đầu vào và bằng chứng
Chuyển từng hạng mục cần kiểm tra thành một dòng ma trận: đối tượng, mục tiêu, boundary, điều kiện ban đầu, phương pháp, tiêu chí, dữ liệu cần ghi và trạng thái hoàn nguyên. Một dòng chỉ ghi tên phép thử nhưng thiếu điểm đấu, mức thử hoặc tiêu chí thì chưa đủ để thực hiện và kết luận.
Bài tập tự tạo cho panel P02: dòng IR lưu điểm đo, điện áp DC và thời gian đọc theo procedure; dòng thử chức năng lưu trạng thái đầu vào, lệnh, tín hiệu mong đợi và tín hiệu quan sát. Hai dòng kiểm tra các mục tiêu khác nhau: kết quả MΩ không thay cho việc xác nhận logic điều khiển, còn một đèn sáng không thay cho kết quả đo cách điện.
Dữ liệu thiếu được ghi rõ ở chính dòng phép thử. Nếu chưa xác định boundary hoặc chưa có tiêu chí được duyệt, giữ kết luận chờ thay vì lấy kết quả của panel khác. Phạm vi khách chứng kiến và quyết định nghiệm thu được tổ chức riêng trong kế hoạch FAT.
- Đối tượng và số nhận dạng panel
- Drawing/ITP revision
- Dụng cụ và hiệu lực hiệu chuẩn
- Điểm đo, mức thử và thời gian
- Giá trị thực, tiêu chí và chữ ký
- Jumper/fuse/link sau hoàn nguyên
Ma trận thử nghiệm: đầu vào và bằng chứng đầu ra
Nếu bảng chưa hiển thị đầy đủ, vuốt ngang trong bảng để xem các cột còn lại.
| Nhóm | Đầu vào bắt buộc | Bằng chứng đầu ra |
|---|---|---|
| Ngoại quan | Drawing, BOM, checklist | Sai khác và ảnh có mã tủ |
| Chức năng | Schematic, sequence | Input/output quan sát |
| Đo điện | Procedure, tiêu chí | Giá trị, điểm đo, dụng cụ |
| Kết thúc | Danh sách link/jumper | Xác nhận hoàn nguyên |
Ví dụ một dòng báo cáo có khả năng truy xuất
Ví dụ mẫu tự tạo cho P02: ghi ba điểm đo R–PE, S–PE, T–PE, điện áp DC được procedure duyệt, thời gian đọc, ba giá trị thực, nhiệt độ/độ ẩm nếu tiêu chí yêu cầu, model/serial máy và tình trạng hiệu chuẩn. Để trống kết luận đạt khi thiếu giới hạn áp dụng hoặc chưa cô lập thiết bị nhạy; yêu cầu người có thẩm quyền bổ sung căn cứ. Không sao chép bất kỳ số minh họa nào thành giới hạn nghiệm thu.
Với functional test, ghi trạng thái đầu vào, lệnh, tín hiệu mong đợi và quan sát, sau đó xác nhận jumper, fuse, link và setting đã hoàn nguyên. Hướng dẫn của Schneider về kiểm tra chất lượng panel nêu mục đích routine verification là phát hiện lỗi vật liệu và chế tạo; ví dụ biểu mẫu này do website tự biên soạn, không phải biểu mẫu IEC.
- Không chỉ ghi PASS/FAIL
- Không dùng ảnh thay dữ liệu
- Không bỏ qua trạng thái sau thử
- Ghi NCR khi chưa đạt hoặc thiếu điều kiện
Đối chiếu: Schneider Electric — Guidelines for panel builders: quality inspection and routine verification ↗
GHI NHỚ TẠI HIỆN TRƯỜNG
- Thử nghiệm phải theo loại tủ và tài liệu dự án.
- Megger và hipot có mục tiêu, điện áp và rủi ro khác nhau.
- Xả điện và kiểm soát khu vực là phần của phép thử, không phải việc phụ.
- Mỗi phép thử phải tạo ra dữ liệu đủ để người khác truy lại đối tượng, điều kiện và kết quả.
Câu hỏi thường gặp
Điện trở cách điện bao nhiêu là đạt?
Không có một giá trị chung cho mọi tủ. Phải dùng tiêu chí của tiêu chuẩn, nhà sản xuất và dự án, đồng thời xem điều kiện đo.
Chỉ cần chụp ảnh đồng hồ hiển thị Pass?
Không. Hồ sơ tốt cần nhận dạng đối tượng, điểm đo, điện áp/thời gian thử, thiết bị đo, người thử và giá trị thực theo procedure.
Kết quả đo cách điện đạt có thay cho thử chức năng không?
Không. Phép đo cách điện và thử chức năng có mục tiêu, boundary và dữ liệu đầu ra khác nhau. Phải ghi kết quả riêng cho từng hạng mục được yêu cầu trong ITP hoặc procedure; không dùng một chữ Pass cho cả hai.
Nguồn kỹ thuật tham khảo
Tài liệu dưới đây là nguồn chính hãng hoặc trang tiêu chuẩn. Tiêu chuẩn đầy đủ có thể yêu cầu mua bản quyền.
Nội dung này dùng cho học tập và tham khảo chung. Khi thiết kế, vận hành hoặc thử nghiệm, phải ưu tiên bản vẽ được phê duyệt, hướng dẫn nhà sản xuất, tiêu chuẩn áp dụng và quy trình an toàn của đơn vị.
Phát hiện thông tin cần sửa? Gửi URL, đoạn nội dung và nguồn đối chiếu cho ban biên tập →